Kun je immuun worden voor je eigen parfum?

Je spuit ’s ochtends je favoriete parfum op en een paar uur later ruik je er zelf bijna niets meer van. Dus nog een spray. En misschien later nóg eentje. Tot iemand naast je ineens vraagt welk parfum je draagt. Hè? Jij dacht dat hij allang verdwenen was.

Je kunt niet letterlijk immuun worden voor parfum, maar het kan wel zo voelen. Je neus en hersenen wennen namelijk aan geuren die langere tijd om je heen hangen. Dit noemen we geuradaptatie. Daardoor kan je parfum nog gewoon aanwezig zijn, terwijl jij hem zelf nauwelijks meer opmerkt.

Waarom ruik je je eigen parfum steeds minder?

Je reukzin reageert vooral sterk op nieuwe geuren. Loop een ruimte binnen waar net gekookt is en je ruikt het meteen. Blijf je er een tijdje zitten, dan valt diezelfde geur steeds minder op. Niet omdat hij ineens weg is, maar omdat je eraan gewend raakt.

Met parfum kan hetzelfde gebeuren. Zeker wanneer je vaak dezelfde geur draagt, wordt hij heel vertrouwd. Iemand die later naast je komt staan heeft die gewenning niet. Voor diegene is jouw parfum een nieuwe geurprikkel en daardoor veel opvallender. Dat verklaart ook waarom iemand uren later nog kan zeggen dat je lekker ruikt, terwijl jij zelf al bijna vergeten was dat je parfum op had.

Maar je parfum verandert ondertussen ook echt

Toch ligt het niet altijd aan gewenning. Een parfum verandert namelijk daadwerkelijk tijdens het dragen. De geurstoffen in een parfum hebben niet allemaal dezelfde vluchtigheid. Sommige verdampen relatief snel, terwijl andere langer aanwezig blijven. De bekende indeling in topnoten, hartnoten en basisnoten helpt om die ontwikkeling te beschrijven. De opening is vaak het meest opvallende moment. Daarna verdwijnen sommige effecten geleidelijk en krijgen andere geurstoffen meer ruimte. Een parfum dat in het begin fris en sprankelend ruikt, kan een paar uur later bijvoorbeeld veel zachter, houtachtiger of muskusachtiger worden. Als je vooral verliefd bent op die eerste minuten, kun je daardoor denken dat je parfum verdwenen is. Terwijl er nog steeds geur op je huid aanwezig is alleen niet meer precies zoals bij de eerste spray.

Houdbaarheid en projectie zijn twee verschillende dingen

Dit is bij parfum een belangrijk verschil.

Houdbaarheid gaat over hoe lang een parfum waarneembaar blijft. Projectie gaat over hoe sterk de geur vanaf je huid naar buiten komt. Daarnaast heb je het geurspoor dat een parfum achterlaat wanneer je bijvoorbeeld langs iemand loopt.

Een parfum kan dus acht uur op je huid blijven zitten zonder acht uur lang sterk door een ruimte te ruiken. Sommige parfums hebben in het begin veel projectie en worden daarna snel rustiger. Andere blijven juist lang dichter op de huid aanwezig.

Daarom zegt “ik ruik hem na vier uur niet meer” niet automatisch dat een parfum maar vier uur houdbaar is. Misschien is de projectie afgenomen, misschien ruikt het parfum inmiddels anders én misschien ben je er zelf aan gewend geraakt.

Die drie dingen kunnen tegelijkertijd gebeuren.

Meer sprayen helpt niet altijd

En precies daar gaat het soms mis. Je ruikt je parfum niet meer, dus je gebruikt nog wat extra. Wanneer het parfum echt grotendeels vervlogen is, kan opnieuw sprayen natuurlijk verschil maken. Maar wanneer geuradaptatie de oorzaak is, maak je de geur vooral sterker voor de mensen om je heen. Zelf kun je vervolgens ook aan die sterkere geur weer wennen. Je eigen neus is daarom niet altijd de beste graadmeter voor hoeveel parfum je op dat moment draagt. Zeker bij een parfum dat je bijna dagelijks gebruikt.

Waarom ruikt een oude favoriet ineens weer zo sterk?

Misschien heb je dit weleens meegemaakt: je draagt maandenlang hetzelfde parfum, gebruikt vervolgens een tijdje iets anders en pakt daarna je oude favoriet weer uit de kast. Ineens lijkt hij veel sterker dan je je herinnerde. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat het parfum veranderd is. Jij bent gewoon een tijdje niet voortdurend aan die geur blootgesteld geweest. Daardoor vallen de opening en bepaalde details opnieuw op. Afwisselen tussen parfums kan daarom verrassend leuk zijn. Niet alleen omdat je verschillende geuren draagt, maar ook omdat een bekende geur na een tijdje weer een beetje nieuw kan aanvoelen.

Ben je dus immuun geworden voor je parfum?

Nee. Wanneer je je parfum zelf niet meer ruikt, kunnen er meerdere dingen tegelijk spelen. Een deel van de vluchtigere geurstoffen is daadwerkelijk verdampt, de projectie kan zijn afgenomen en je eigen reukzin kan aan de geur gewend zijn geraakt.

Dat is ook waarom alleen afgaan op “hoe lang ruik ik hem zelf?” niet de beste manier is om de houdbaarheid van een parfum te beoordelen.

Dus voordat je na een paar uur automatisch opnieuw naar het flesje grijpt: je parfum hoeft helemaal niet verdwenen te zijn. Misschien ben jij gewoon de laatste persoon in de ruimte die hem nog bewust opmerkt.